Χριστούγεννα… Οι δρόμοι γεμίζουν πολύχρωμα φώτα, στα σαλόνια μας αναβοσβήνει το στολισμένο δέντρο, τα σπίτια ευωδιάζουν με παραδοσιακά εδέσματα, ο κόσμος φοράει τα καλά του, οι λίστες δώρων γεμίζουν και οι οικογενειακές συγκεντρώσεις γύρω από μεγάλα τραπέζια έχουν την τιμητική τους. Ημέρες γιορτής, ελπίδας, χαράς. Είναι όμως έτσι για όλους;

Για μια διόλου ευκαταφρόνητη μερίδα του κόσμου, η πιο «φωτεινή» γιορτή του χρόνου, συνιστά μια εξαιρετικά στρεσογόνο περίοδο.Όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, η μελαγχολία των γιορτών είναι μια πραγματικότητα και παρότι δεν αναγνωρίζεται επίσημα ως διαταραχή, μπορεί να επηρεάσει πολύ την καθημερινότητα αυτού που τη βιώνει, έστω και για το μικρό διάστημα των γιορτών (υπολογίζεται χρονικά από το τέλος Νοεμβρίου έως το τέλος Δεκεμβρίου).

Εκδηλώνεται κυρίως με έντονο αίσθημα κόπωσης, διαταραχές στον ύπνο, κοινωνική απόσυρση, εκνευρισμό, ευερεθιστότητα, αίσθημα μοναξιάς και μελαγχολίας, μειωμένη διάθεση, άγχος και δυσφορία για τις οικογενειακές συγκεντρώσεις ή τις φιλικές εορταστικές εξόδους, παραμέληση εαυτού αλλά και αδυναμία άντλησης ευχαρίστησης από τις καθιερωμένες μας δραστηριότητες. Είναι σημαντικό να διαχωρίσουμε την κατάθλιψη και την εποχιακή συναισθηματική διαταραχή από τη μελαγχολία των γιορτών, καθώς τα συμπτώματα της τελευταίας συνιστούν περισσότερο μια περιστασιακή θλίψη που φυσιολογικά σταματά με το πέρας των γιορτών.

Αν παραμερίσουμε τους ευσεβείς ή και κοινωνικά διαμορφωμένους πόθους μας για αυτές τις άγιες μέρες θα αντιληφθούμε ότι τα Χριστούγεννα δεν είναι για όλους το ίδιο, ίσως γιατί οι ίδιες οι συνθήκες δεν μας αφήνουν να υπηρετήσουμε σωστά τα θέλω αλλά και τα πρέπει των ημερών. Τι γίνεται όταν οι οικονομικές δυσκολίες δεν επιτρέπουν τη λίστα δώρων που ετοιμάσαμε, ή το πλουσιοπάροχο γιορτινό τραπέζι που κανονίζαμε; Τι γίνεται όταν τα οικογενειακό σμίξιμο που ονειρευόμασταν μετατρέπεται σε εμπόλεμη ζώνη, με παρεξηγήσεις, φωνές κι εντάσεις; Πως είναι όταν αυτές τις μέρες, οι επαγγελματικές υποχρεώσεις  μας κρατούν μακριά από όσους αγαπάμε; Ή ακόμη χειρότερα πως περνούν αυτές οι μέρες, όταν δεν υπάρχουν πια δίπλα μας κάποια από τα πρόσωπα που αγαπάμε; Τα Χριστούγεννα έχουν την ιδιαίτερη ικανότητα να βάζουν φόντο σε όσα κάνουμε κι έτσι τα καλά των ημερών μοιάζουν υπέρλαμπρα μπροστά σε ένα τέτοιο σκηνικό, τα άσχημα όμως μοιάζουν τραγικά, αφού η αντίθεση με το κλίμα των ημερών, μεγιστοποιεί την ένταση τους.

Αν το καλοσκεφτούμε όμως δεν είναι οι μαγικές ικανότητες των Χριστουγέννων που τα εξιδανικεύουν και τελικά μας απογοητεύουν, αλλά οι προσδοκίες μας για αυτά. Τα συναρπαστικά αλλά ίσως μη ρεαλιστικά σχέδια που κάνουμε κάθε χρόνο γι αυτές τις μέρες. Το γεγονός ότι αλλάζουμε όλο μας το πρόγραμμα για να χωρέσουμε ασφυκτικά όλα όσα πρέπει να γίνουν. Το άγχος μας για όλες τις λεπτομέρειες ώστε να είναι όλα τέλεια, στο σπίτι, στο ντύσιμο μας, στα δώρα που κάνουμε, στο τραπέζι. Η σύγκριση με όσα ιδανικά πλασμένα,  συναντάμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ξεχνώντας ότι είναι απλά επιλεγμένες και καλά φιλτραριμένες μεμονωμένες στιγμές.  

Είναι σημαντικό, όπως κάθε μέρα, έτσι και αυτές τις μέρες να αφουγκραζόμαστε και να σεβόμαστε τις συναισθηματικές μας ανάγκες, όποιες κι αν είναι αυτές, είτε είναι σύμφωνες με το εορταστικό κλίμα είτε όχι. Ας βάλουμε στο πρόγραμμα μας μόνο όσα πραγματικά επιθυμούμε να κάνουμε, ας οργανώσουμε εκείνες τις δραστηριότητες που πραγματικά μας ευχαριστούν κι ας συμμετέχουμε στις παραδόσεις των Χριστουγέννων, όσο και όπως εμείς έχουμε ανάγκη. Ας μετατρέψουμε τις αναποδιές και τα εκτός προγράμματος περιστατικά σε αστείες αναμνήσεις. Ας βάλουμε πιο εφικτούς στόχους γι αυτές τις γιορτές, δεν είναι ανάγκη να ζήσουμε μια άλλη χολιγουντιανή παραγωγή για να απολαύσουμε αυθεντικά όμορφες στιγμές. Αλλά ακόμη κι αν οι γιορτές μας απογοήτευσαν, για κάθε χρονιά που τελειώνει, μια νέα αρχίζει, επιφυλάσσοντας μας πολλές ακόμη ευκαιρίες να δημιουργήσουμε τις στιγμές που ονειρευόμαστε.

Καλές γιορτές!