Μαζί με την κλινική εμπειρία που αποκτά κανείς όταν εργάζεται με ανθρώπους που υποφέρουν από ψυχικές διαταραχές, έχει και την ανεκτίμητη ευκαιρία να γνωρίσει τον άνθρωπο πίσω από τη διάγνωση και τα συμπτώματα, την ιστορία στο σύνολο της, απαλλαγμένη από φίλτρα.
Η αλήθεια είναι πως όταν κανείς δεν σχετίζεται άμεσα με προβλήματα ψυχικής υγείας, είτε ως επαγγελματίας, είτε ως φροντιστής, είτε ως ασθενής, τα στοιχεία που συμπληρώνουν την «μεγάλη εικόνα» για την ψυχική ασθένεια είναι περιορισμένα και πολύ συγκεκριμένα.
Είναι ένα μεγάλο ζήτημα, το πώς ακριβώς δημιουργούνται, αυτές οι γεμάτες στερεότυπα και προκατάληψη αναπαραστάσεις για τα προβλήματα ψυχικής υγείας. Από την άλλη είναι εύκολο να καταλάβουμε πόσο καταλυτική επίδραση μπορεί να έχει στις πεποιθήσεις μας η εικόνα του «γραφικού ψυχικά ασθενή» που κάποια στιγμή συναντήσαμε στον δρόμο, ή εικόνα της ψυχικής ασθένειας όπως παρουσιάζεται από τα μέσα μαζική ενημέρωσης και τον κινηματογράφο.
Πράγματι οι κραυγαλέες ιστορίες διαδίδονται γρήγορα κι είναι εκτός από πολύ ενδιαφέρουσες, ενίοτε πολύ βολικές και συνάμα, καθόλου έγκυρες. Υπάρχουν όμως και ιστορίες πέρα για πέρα πραγματικές, καθημερινές, που μένουν στην αφάνεια παρότι αφορούν ολοένα και περισσότερες οικογένειες .Είναι ιστορίες για τη μάχη που δίνει κάθε μέρα, ένας άνθρωπος δίπλα μας, ο οποίος παρά τις ψυχικές του δυσκολίες, προσπαθεί να ανταπεξέλθει στην ίδια καθημερινότητα με εμάς.
Η Δέσποινα κοντεύει πια τα 40, είναι παντρεμένη εδώ και δεκαοκτώ χρόνια και διαμένει μαζί με τον σύζυγο και τα δύο παιδιά της σε ένα τριάρι στο κέντρο της Αθήνας. Δουλεύει πενθήμερο οκτάωρο σε ένα συνεργείο καθαρισμού. Το όνειρο της ήταν να γίνει αισθητικός αλλά διέκοψε τις σπουδές της όταν στα είκοσι της, της δόθηκε η διάγνωση της διπολικής διαταραχής. Από τότε έχει χρειαστεί να νοσηλευτεί 2 φορές σε ψυχιατρικό νοσοκομείο για τις δυσκολίες της.
Ταλαιπωρήθηκε πολύ μέχρι να βρουν με τον γιατρό της την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, αλλά τελικά τα κατάφερε. Κάθε μέρα μετά τη δουλειά κάνει μία στάση στο σπίτι της ηλικιωμένης μητέρας της και της κρατά λίγη συντροφιά καθώς πριν ένα χρόνο ο πατέρας της έφυγε από τη ζωή. Ήταν μια πολύ δύσκολη χρονιά για εκείνη, αλλά θεωρεί μεγάλη τύχη το ότι έχει έναν τόσο υποστηρικτικό σύζυγο. Τα απογεύματα ασχολείται με τις δουλειές του σπιτιού και τα παιδιά της. Το πάθος της είναι η ζαχαροπλαστική και αδημονεί για τα γενέθλια και τις γιορτές της οικογένειας της, καθώς είναι η ιδανική ευκαιρία για γλυκές δημιουργίες. Μου λέει ότι αν περίσσευε λίγος χρόνος ίσως ξεκινούσε παραδοσιακούς χορούς και ελπίζε,ι όταν τα παιδιά μεγαλώσουν λίγο ακόμα και αυτονομηθούν να γραφτεί στο ανοικτό πανεπιστήμιο.
Κάθε μήνα επισκέπτεται τον ψυχίατρο της και κάθε δεκαπέντε ημέρες παρακολουθεί μία ψυχοθεραπευτική ομάδα στο κέντρο ψυχικής υγείας της περιοχής της. Απεχθάνεται τις εντάσεις και δεν αισθάνεται άνετα σε χώρους με πολύ συνωστισμό, γι’ αυτό και η καθημερινή διαδρομή με το λεωφορείο μέχρι τη δουλειά της, δεν είναι το καλύτερο σημείο της μέρας της. Δεν είναι όλες οι μέρες ίδιες, όπως για όλους μας άλλωστε, αλλά έχει μάθει να εντοπίζει έγκαιρα όσα την δυσκολεύουν και να ζητά υποστήριξη.
Βλέπετε η ψυχική ασθένεια έχει πολλά πρόσωπα και τα περισσότερα από αυτά είναι στην πραγματικότητα πιο οικεία, πιο καθημερινά, πιο γνώριμα από όσο ίσως νομίζουμε, αντέχουμε ή θέλουμε. Η διάγνωση δεν προβλέπει ελαφρυντικά ή ευνοϊκούς όρους, η ίδια ζωή με τις ίδιες υποχρεώσεις συνεχίζει όπως κι εχθές. Ευτυχώς όμως, κατά τον ίδιο τρόπο, η διάγνωση δεν ακυρώνει και τους ρόλους, την υπόσταση, τις επιθυμίες ή τα όνειρα κάποιου. Βλέπετε είναι αυτός, ο ίδιος κόσμος που ότι κι αν γίνει, συνεχίζει να γυρνά για όλους μας, απλά με διαφορετικές ταχύτητες.
Για λόγους προστασίας του απορρήτου, τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν δεν είναι πραγματικά.